Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Tavan, Örnek Hesap ve Süreler

Kıdem tazminatı, her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. 1 Temmuz ile 31 Aralık 2026 arasında sona eren sözleşmelerde bir yıl için ödenebilecek en yüksek tutar 73.729,87 TL'dir. Yıldan artan aylar ve günler de aynı orana göre eklenir.

Antalya'da bir otelde 4 yıl 6 ay çalışmış bir resepsiyon görevlisi düşünün. Aylık brüt ücreti 40.000 TL, her ay düzenli ödenen yemek yardımı 3.000 TL.

Örnek hesap adım adım nasıl yapılır?

Önce giydirilmiş brüt ücret bulunur: 40.000 TL ücrete 3.000 TL yemek yardımı eklenir, sonuç 43.000 TL olur. Bu tutar tavanın altında kaldığı için hesap 43.000 TL üzerinden yapılır.

4 tam yıl için 4 x 43.000 = 172.000 TL çıkar. Artan 6 ay için 43.000 TL'nin yarısı, yani 21.500 TL eklenir ve brüt kıdem tazminatı 193.500 TL olur.

Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez, yalnız binde 7,59 damga vergisi kesilir. Bu örnekte damga vergisi 1.468,67 TL, ele geçecek net tutar 192.031,33 TL'dir.

Giydirilmiş ücrete neler girer?

Düzenli ve sürekli ödenen her şey girer: yol ve yemek yardımı, düzenli prim, ikramiye, işverenin karşıladığı kira ya da yakacak yardımı. Arada bir verilen bayram hediyesi ve fazla mesai ücreti girmez.

Bordroda görünmeyen ödemeler de hesaba katılır. Ücretin bir kısmı elden ödeniyorsa banka kayıtları ve tanık beyanıyla ispat edilir.

Tavan ne zaman uygulanır?

Giydirilmiş brüt ücret tavanı aşıyorsa hesap tavan üzerinden yapılır. Aylık brüt 90.000 TL alan bir yöneticinin bir yıllık kıdem tazminatı, 1 Temmuz ile 31 Aralık 2026 arasındaki çıkışlarda 73.729,87 TL ile sınırlıdır.

Tavan her yıl ocak ve temmuz aylarında memur maaş katsayısına göre yeniden belirlenir. Uygulanacak tavan, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki tavandır.

Kimler kıdem tazminatı alamaz?

Aynı işverende bir yılı doldurmayan çalışan kıdem tazminatı alamaz (1475 sayılı Kanun m.14). Haklı bir sebebi olmadan kendi isteğiyle istifa eden çalışan da alamaz; askerlik, emeklilik ve kadın çalışanın evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılması bunun istisnasıdır.

İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gerekçesiyle yaptığı fesihte de kıdem tazminatı ödenmez (İş Kanunu m.25/II). Ücretin ödenmemesi, fazla mesainin karşılanmaması ya da sigortasız çalıştırılma gibi sebeplerle çalışanın kendisinin yaptığı fesih ise haklı fesihtir ve kıdem tazminatı doğurur.

İhbar tazminatı ayrıca istenebilir mi?

İşveren bildirim süresine uymadan sözleşmeyi feshettiyse istenebilir (İş Kanunu m.17). Süre, çalışma 6 aydan azsa 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 ile 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazlaysa 8 haftadır.

Örnekteki resepsiyon görevlisi 3 yıldan fazla çalıştığı için 8 haftalık, yani 56 günlük ücreti ihbar tazminatı olarak isteyebilir. İhbar tazminatında tavan yoktur; gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.

Ödenmezse ne yapılır?

Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 sayılı Kanun m.3). Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; Antalya merkezde çalışan biri için bu, Antalya Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosudur.

Arabuluculukta anlaşma çıkmazsa iş mahkemesinde dava açılır. Kıdem ve ihbar tazminatı için zamanaşımı 5 yıldır (İş Kanunu ek m.3); bu süreyi beklemek bordro ve tanık bulmayı zorlaştırır, bu yüzden hesabı ayrılır ayrılmaz yaptırmanızı öneririz.

Kendi tutarınızı görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilir, sonucu birlikte kontrol etmek için bize yazabilirsiniz.

İlgili çalışma alanı: iş hukuku