Haftalık 45 saati aşan her çalışma saati fazla mesaidir ve normal saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödenir. Aşağıdaki araç, aylık brüt ücretiniz ve haftalık fiili çalışma sürenizle fazla mesai ücretinizi hesaplar; birden fazla haftayı birlikte hesaplamak için hafta sayısını girebilirsiniz.

Fazla mesai nedir?

İş Kanunu m.41'e göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışma "fazla sürelerle çalışma" sayılır.

Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Önce saatlik ücret bulunur: aylık brüt ücret 225'e bölünür (30 gün x 7,5 saat). Haftalık 45 saati aşan her saat için saatlik ücretin yüzde elli fazlası, yani 1,5 katı ödenir. Fazla sürelerle çalışmada her saat için saatlik ücretin yüzde yirmi beş fazlası, yani 1,25 katı ödenir. Örneğin aylık brüt ücreti 45.000 TL olan ve haftada 54 saat çalışan bir işçinin saatlik ücreti 200 TL, fazla mesai saat ücreti 300 TL'dir; haftalık 9 saat fazla mesai için 2.700 TL brüt ücret doğar.

Ücret yerine serbest zaman ve yıllık sınır

İşçi isterse fazla mesai ücreti yerine, her fazla çalışma saati için bir saat otuz dakika, fazla sürelerle çalışmada bir saat on beş dakika serbest zaman kullanabilir; serbest zaman altı ay içinde ücret kesilmeden verilir. Fazla çalışma için işçinin onayı alınır ve toplam süre yılda 270 saati geçemez.

Sözleşmede "fazla mesai ücrete dahildir" yazıyorsa

Yargıtay uygulamasında, fazla çalışmanın ücrete dahil olduğuna dair sözleşme hükmü yıllık 270 saatle sınırlı olarak geçerli kabul edilir. Bu sınırı aşan fazla mesai için ayrıca ücret istenebilir.

Fazla mesai ücreti ödenmezse

Fazla çalışma yapıldığını ispat yükü kural olarak işçidedir; giriş çıkış kayıtları, puantaj çizelgeleri, yazışmalar ve tanık beyanları kullanılabilir. Fazla mesai ücreti için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 sayılı Kanun m.3) ve alacak beş yıllık zamanaşımına tabidir. Ayrılırken kıdem ve ihbar haklarınızı da kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı hesaplama araçlarıyla görebilir, süreç için iş hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Sonuç, girdiğiniz bilgilere dayanan brüt ön hesaptır. Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları ayrı ücret doğurur ve bu hesaba dahil değildir.